Hangi hastalıklarda Gaita (Dışkı) Nakli

Gaita Nakli Nedir?

Sağlıklı vericiden alınan dışkıdan özel yöntemler kullanılarak üretilen, insan sağlığı için gerekli ve yararlı zengin bakteri florasının korunarak, endoskopik yolla (Gastroskopi, Duodenoskopi veya kolonoskopi) verilmesi işlemidir. Bağırsaktaki bakteri florası insan sağlığı üzerinde çok önemli ve yararlı etkileri olup, bozulması halinde, bir çok hastalık ortaya çıkmakta ve/veya var olan hastalıklar ağırlaşmaktadır. Bozulmuş bağırsaktaki flora, gaita nakliyle onarılarak iyileşme sağlanmaktadır. Bağırsaktaki bakteri transferi amacıyla yapılan işleme, gaita nakli, dışkı nakli, feçes nakli, fekal bakterioterapi, fekal transfüzyon, fekal tranplantasyon, fekal enema, fekal mikrobiyota transplantasyonu (FMT) ve insan probiyotik enfüzyonu gibi isimler verilmektedir. Bilimsel literatürde"fekal mikrobiyota transplantasyonu" tabiri kullanılmaktadır. Ülkemizde ise "dışkı nakli" ya da "gaita nakli" ifadeleri yerleşmiştir.

Gaita Nakli: Hangi Hastalıklar için?

Bağırsaklar, bağışıklık sisteminin en önemli organıdır. Bağışıklık hücrelerinin yüzde 70’i bağırsaklarda bulunur. Merkezi sinir sitemi ile bağırsaklar arasında her iki yönde etkin bir haberleşme ağı ve kuvvetli bir bağlantı vardır. Mutluluk hormonu serotoninin yüzde 80’in bağırsaklarda üretildiği için, bağırsaklara ikinci beyin önemi verilmektedir. Bağırsak florasında bulunan yararlı bakterilerin dengesi bozulursa, hastalıklar baş gösterir. Aşırı, gereksiz, yanlış ve yetersiz antibiyotik kullanımı, yanlış beslenme veya ağır hastalıklar sonrası bağırsak florası bozulur. Gaita nakliyle onarılan bağırsak florası sayesinde yıllarca iyileşmeyen tekrarlayan ve bağırsak flora bozukluğunun önemli ağırlaştırıcı veya başlatıcı rolü olduğu düşünülen Cl.Difficile hastalığı, ülseratif kolit, Crohn, spastik kolon, kronik ishal, kolit, kabızlık, allerjik rinit, Egzema, sedef, obezite, metabolik hastalık, Diyabet, Artrit, Kronik yorgunluk sendromu, kalıtsal allerji (Atopi), Astım,FMF (Ailesel Akdeniz Ateşi), karaciğer yağlanması, Fibromiyalji, Hiperkolesterolemi, ITP (İdiyopatik trombositopenik purpura) gibi hastalıkların tedavisinde çok olumlu sonuçlar alınmaktadır. Yakın gelecekte gaita naklinin bağırsak florasının bozulmasından dolayı tetiklendiği tahmin edilen ms, als, parkinson, migren, otizm, anksiyete, depresyon gibi nörolojik hastalıkların tedavisinde de umut doğmuştur.
Bağırsaklar hasta ise bedenin tamamı hastadır
Araştırmacılar, romatoid artrit, hashimato, depresyon, otizm, ms, parkinson, sedef gibi nörolojik ve otoimmün hastalıkların da bağırsak sağlığının bozulmasından dolayı ağırlaştığını kanıtlamışlardır.

Dünya'da ve Türkiye'de Gaita Nakli

İlk kez 4. yüzyılda Çin'de tedavide kullanılmış. Veterinerlik alanında tavuklarda "salmonellozis" hastalığını önlemek için uzun zamandır kullanılmaktaymış. İlk kez 1958 yılında insanlar üzerinde kullanılmış.Özellikle Dünya'da son 10 yıldır çok yaygınlaştı.
Bu tedavi bağırsaklarda hastalık yapan bakterilerin"zararsız" bakterilerle, daha doğrusu yararlı bakterilerle yer değiştirmesini ve florada eksik olan bakterilerin tamamlanmasını amaçlamaktadır.Ölüme sebebiyet veren C.Difficile enfeksiyonunda gaita nakli FDA tarafından standart tedavi olarak kabul edilmiştir.
Gaita Nakli ile çok pahalıya mal olan Vancomisin tedavisinden çok daha üstün neticeler alınmıştır. İyileşmenin bağırsak florasında eksik olan ‘bacteroides’ ve ‘firmicute’ türü bakterilerin verilmesiyle sağlıklı insanlardaki gibi bir ‘mikrobiyotanın’ tesisinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Nakledilen bakterilerden antimikrobiyal etkili ‘bakteriosin’ lerin salgılanmasının C. difficile bakterilerini ortadan kaldırdığı teorisi de kabul görmektedir. ABD’de FDA (Amerikan ulusal yiyecek ve ilaç dairesi) FMT’ yi henüz “araştırılan yeni ilaç” (investigational new drug) olarak kabul etmiştir. ABD’de,2 yıl önce 7 merkezde gaita nakli yapılırken, bu gün sayıları “Fekal Nakil Vakfı” kuracak kadar yaygınlaşmıştır; Onlarca üyesi vardır.Türkiye’de ise Ankara GATA, Antalya ve İstanbul’da İkitelli’de İstanbul Hospital olmak üzere 3 merkezde yapılıyor.